Żywienie w oddziale intensywnej terapii noworodka

Dziecko przedwcześnie urodzone posiada zwiększone zapotrzebowanie na składniki odżywcze, a także inne potrzeby żywieniowe niż dziecko, które urodziło się o czasie. Zwiększone zapotrzebowanie w pierwszych tygodniach życia dotyczy podaży energii, białka, długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, żelaza, cynku, wapnia, fosforu i selenu. Niestety, przedwczesny poród uniemożliwia nagromadzenie substancji odżywczych i stworzenie odpowiednich rezerw, mających zabezpieczyć dziecko w pierwszych miesiącach życia. Niemowlęta mają wysoki metabolizm, a ich ośrodkowy układ nerwowy rozwija się bardzo szybko. Przez ograniczone zapasy energii i składników odżywczych konieczne jest zapobieganie spadkom energii i utracie masy ciała. Pierwsze miesiące to szczególnie wrażliwy okres w życiu wcześniaka. Wymaga on doboru odpowiedniego pokarmu. Najlepsze, co wcześniak może otrzymać, to mleko własnej mamy. Każda kropla jest na wagę złota, a pokarm jest jak lekarstwo. Po przedwczesnym porodzie ważne jest, aby mama rozpoczęła stymulację laktacji. Dzięki temu będzie mogła szybciej dostarczyć niewielkie porcje mleka swojemu dziecku, a także zatroszczyć się o laktację i karmienie piersią na przyszłość. Laktacja po przedwczesnym porodzie wymaga szczególnej uwagi.

Żywienie wcześniaków w pierwszych dobach po porodzie różni się znacząco od żywienia noworodków donoszonych. U najmniejszych wcześniaków jako pierwsze stosuje się żywienie pozajelitowe, które może być ich jedynym źródłem pożywienia. Rozpoczyna się je w ciągu pierwszych dwóch godzin po urodzeniu i kontynuuje do czasu pokrycia co najmniej 75% zapotrzebowania na białko i energię. Składniki odżywcze, takie jak glukoza, białka czy tłuszcze, podawane są bezpośrednio do krwioobiegu dziecka (dożylnie). Bardzo małe wcześniaki są zwykle karmione w ten sposób, ze względu na niedojrzały układ trawienny. Żywienie pozajelitowe pozwala na karmienie bez strat energii i umożliwia wchłanianie składników odżywczych niezbędnych do wzrostu i rozwoju wcześniaka. Ten sposób żywienia zapewnia pełne zapotrzebowanie na energię i pomaga dziecku rosnąć. Mieszanka odżywcza dostarczana jest dziecku za pomocą pompy infuzyjnej, która umożliwia ciągły strumień składników odżywczych wpływających do krwioobiegu. U niemowląt bardzo często stosuje się żyłę pępowinową, a rurkę wprowadza się do pępka.

Gdy stan dziecka jest stabilny, czyli nie ma oznak wzdęcia lub infekcji brzucha, pojawiły się stolce smółkowe (pierwsze wypróżnienia dziecka), słychać perystaltykę jelit – lekarz ocenia, czy jest gotowe do karmienia mlekiem. Większość dzieci w wieku powyżej 28 tygodni ciąży ma przewód pokarmowy wystarczająco dojrzały do karmienia mlekiem. Najlepsze, co Twoje dziecko może teraz otrzymać, to Twój pokarm. W sytuacji, kiedy nie jest to możliwe, zaleca się karmienie mlekiem z banku mleka. Jest to pokarm kobiecy z banku mleka pochodzący od przebadanych dawczyń. Dzielenie się pokarmem w ramach działalności Banków Mleka Kobiecego jest bezpieczne, a pokarm kobiecy jest dużo lepiej przyswajany i tolerowany niż mieszanki dla wcześniaków. Wprowadzenie minimalnego żywienia enteralnego MEF (ang. minimal enteral feeding) lub inaczej mówiąc, minimalnego żywienia troficznego (minimalnych objętości pokarmu w trakcie żywienia dożylnego) jest ważnym elementem, który pozwala na odżywienie i dojrzewanie komórek błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz przygotowanie układu pokarmowego wcześniaka do pełnego żywienia.

Dr n. med. Matylda Czosnykowska-Łukacka, specjalizacja: biologia medyczna

CHIESI/ŻMO/JEW/17/09/2020

Jaka jest rola taty w pierwszych miesiącach życia wcześniaka?

Lek. med. Magdalena Kukulska, neonatolog

zobacz
Jak wyglądają szczepienia wcześniaków?

Lek. med. Magdalena Kukulska, neonatolog

zobacz
Co to jest retinopatia wcześniacza?

Lek. med. Magdalena Kukulska, neonatolog

zobacz